Ile?
W swojej praktyce ostatnio spotkałem się z pytaniem od Klienta. Pytanie brzmiało: ile mogę żądąć alimentów od byłego męża na dziecko?
Udzielenie odpowiedzi na to pytanie- czy będzie to kwota 500 zł czy 1000 zł miesięcznie, jest trudne. Tym bardziej trudne, jeżeli zupełnie nie znam podstawowych kwestii takich jak wiek dziecka czy możliwości zarobkowych zobowiązanego. Jednak nieco sprawę ułatwia tu art. 135 par.1 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego: „zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego”.
Na co zwraca uwagę Sąd?
Ustalając wysokość alimentów Sąd będzie badał dwie rzeczy:
Pierwsza rzecz to usprawiedliwione potrzeby uprawnionego dziecka. Co należy przez to rozumieć? Potrzeby te są różne i zależne od wieku dziecka, jego zainteresowań czy zdolności. Do usprawiedliwionych potrzeb możemy zaliczyć koszty odzieży, lekarstw, koszty edukacji czy rozrywki.
W tym miejscu mogę wskazać na ciekawy wyrok Sądu Najwyższego z 20.10.1996 r., sygn. II CKN 689/97: „Biorąc pod uwagę usprawiedliwione potrzeby dzieci uprawnionych do alimentacji nie można pominąć, że obowiązek alimentacji obejmuje nie tylko koszt ich wyżywienia, ubrania i nauki, ale także koszt dostarczenia im środków niezbędnych dla ich rozwoju fizycznego i duchowego, a ponadto koszt zapewnienia im dachu nad głową, a więc np. koszt wynajęcia dla nich lokalu mieszkalnego po utracie możliwości korzystania z domu rodzinnego”.
Druga rzecz, którą bada Sąd to możliwości majątkowe i zarobkowe zobowiązanego. Co należy rozumieć przez możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego? Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z dnia 11.5.2017 roku sygn. I ACa 1827/16 wskazał: „możliwości zarobkowe osoby zobowiązanej nie wynikają z faktycznie osiąganych zarobków i dochodów, ale stanowią środki pieniężne, które osoba zobowiązana może i powinna uzyskiwać przy dołożeniu należytej staranności, stosownie do swych sił umysłowych i fizycznych”.
Często spotykaną sytuacją jest, że zobowiązany rodzic posiada wykształcenie czy umiejętności pozwalające na podejmowanie się dobrze płatnej pracy, ale z różnych przyczyn pracuje za niewielkie wynagrodzenie. W takiej sytuacji Sąd będzie uwzględniał nie rzeczywiste dochody rodzica, ale dochody, które rodzic mógłby uzyskać, gdyby podejmował się pracy zgodnej ze swoimi umiejętnościami czy wykształceniem.
Dopiero zorientowanie się jaka jest sytuacja uprawnionego dziecka i zobowiązanego rodzica pozwoli udzielić odpowiedzi na pytanie- w jakiej mniej więcej wysokości można żądąc alimentów na dziecko. Należy pamiętać, że to Sąd podejmuje jednak decyzję.