Wraz z zawarciem związku małżeńskiego pomiędzy małżonkami powstaje ustrój małżeńskiej wspólności majątkowej. Jeżeli małżonkowie nie zawierają żadnych umów majątkowych to przedmioty majątkowe nabyte przez oboje małżonków lub przez jednego małżonka w czasie trwania małżeństwa wchodzą w skład małżeńskiej wspólności ustawowej.
Każdy z małżonków może wystąpić o ustanowienie rozdzielności majątkowej na drodze sądowej. Muszą ku temu zaistnieć jednak ważne powody. O ważnych powodach mówi się, gdy ustawowa wspólność majątkowa nie służy dobru rodziny. Zazwyczaj chodzi tu o sytuacje takie jak nadużywanie alkoholu czy trwonienie majątku (hazard). Okoliczności te powinny być udowodnione w pozwie o ustanowienie rozdzielności majątkowej odpowiednimi dowodami, z dokumentów lub świadków.
Kiedy rozdzielność majątkowa z datą wsteczną?
Zazwyczaj z pozwem o ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną decyduje się małżonek, który żyje w separacji faktycznej i jest skonfiktowany z drugim małżonkiem. Sama okoliczność, że małżonkowie żyją w rozłączeniu, w separacji faktycznej, nie zwalnia drugiego z małżonków z odpowiedzialności za długi męża czy żony. Ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną pozwala ochronić przed ponoszeniem odpowiedzialności za długi małżonka powstałe, gdy małżonkowie zaczęli funkcjonować osobno. Zgodnie z przepisami rozdzielność majątkowa powstaje z dniem oznaczonym w wyroku, który ją ustanawia. W wyjątkowych wypadkach sąd może ustanowić rozdzielność majątkową z dniem wcześniejszym niz dzień wytoczenia powództwa, w szczególności, jeżeli małżonkowie żyli w rozłączeniu.