Przesłanką orzeczenia przez sąd rozwodu jest zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego. Sąd w postępowaniu o rozwód musi zbadać czy pomiędzy małżonkami ustały trzy rodzaje więzi: fizyczna, uczuciowa i gospodarcza.
Od czego się zaczyna?
Decyzja o rozwodzie jest trudną decyzją. Osoba, która decyduje się na podjęcie takiego kroku i spotkanie z prawnikiem, zazwyczaj jest w stu procentach przekonana o swojej decyzji. Spotkanie z prawnikiem służy upewnieniu się, że na pewno zachodzą przesłanki do orzeczenia przez sąd rozwodu. Przede wszystkim należy zdać sobie sprawę, że aby można było uzyskać rozwód, potrzebne jest spełnienie kilku warunków.
Pierwszą najważniejszą rzeczą jest wygaśnięcie trzech rodzajów więzi: uczuciowej, fizycznej oraz gospodarczej. Więź uczuciowa to po prostu relacje uczuciowe pomiędzy małżonkami, więź fizyczna to relacje intymne pomiędzy małżonkami, a więź gospodarcza to sfera stosunków gospodarczych. W zasadzie sąd w postępowaniu o rozwód będzie badał czy wszelkie te sfery pomiędzy małżonkami wygasły, aczkolwiek zdarza się, że strony nadal mieszkają ze sobą, a jednak uzyskanie rozwodu jest możliwe, gdy wszelkie uczucia wygasły, a małżonkowie nie utrzymują żadnych intymnych relacji.
Należy też pamiętać, że sąd nie może rozwiązać małżeństwa przez rozwód, jeżeli wskutek rozwiązania małżeństwa miałoby ucierpieć dobro małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli orzeczenie rozwodu miałoby być sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Pozew
Jeżeli nie ma przesłanek uniemożliwiających rozwiązanie małżeństwa, następnym krokiem jest sporządzenie pozwu o rozwód do sądu. Pozew taki powinien być dokładnie sformułowany. Na tym etapie bardzo ważne jest, aby klient dostarczył prawnikowi wszelkie dokumenty, które będą stanowiły załączniki do pozwu. Najczęściej są to odpisy aktów małżeństwa, odpisy skrócone aktów urodzenia dzieci, wykaz faktur i kosztów życia, zaświadczenie o dochodach, PIT (rzeczy niezbędne do udowodnienia wysokości alimentów na dzieci). Pozew może zawierać również żądanie orzeczenia rozwiązania małżeństwa z wyłącznej winy drugiego małżonka bądź nie zawierać takiego żądania- wtedy mówimy o rozwiązaniu małżeństwa bez winy. W sytuacji, gdy małżonkowie posiadają małoletnie dzieci, niezbędne będzie wskazanie w pozwie świadka, który będzie zeznawał na okoliczności, które mają potwierdzić, iż rozwiązanie małżeństwa nie jest sprzeczne z dobrem małoletniego dziecka małżonków. W pozwie rozwodowym można domagać się, tzw. zabezpieczenia alimentów, a więc wydania przez Sąd postanowienia, aby druga strona płaciła alimenty jeszcze przed uzyskaniem prawomocnego wyroku. Jednym z koniecznych elementów pozwu o rozwód jest również pozbawienie lub ograniczenie władzy rodzicielskiej drugiemu z rodziców. Oczywiście pozbawienie władzy rodzicielskiej należy prawidłowo uzasadnić odpowiednimi dowodami. Jednym z elementów pozwu o rozwód może być żądanie uregulowania kontaktów rodziców z dziećmi, można również wnosić o to, aby sąd nie orzekał o sposobie kontaktów rodziców z dziećmi- w sytuacji, gdy rozwodzący się małżonkowie są pewni, że dojdą do porozumienia w tym zakresie po orzeczeniu rozwodu. Nie sposób wymienić wszystkich możliwych wariantów żądań w pozwie o rozwód. Każda sytuacja jest indywidualna i wymaga analizy na konsultacji.
Co się dzieje po napisaniu pozwu?
Jeżeli adwokat/radca prawny sporządzi już pozew Sąd będzie badał czy pozew nie zawiera braków formalnych i może wezwać prawnika do uzupełnienia pewnych kwestii. Po uzupełnieniu braków formalnych Sąd zazwyczaj przesyła odpis pozwu (pozew adwokat/radca prawny składa do Sądu w dwóch egzemplarzach) do drugiej strony postępowania, a więc do małżonka, z którym się rozwodzimy. Małżonek taki może złożyć, tzw. odpowiedź na pozew o rozwód- w terminie dwóch tygodni od momentu odbioru przesyłki pocztowej z pozwem. Złożenie odpowiedzi na pozew nie jest obowiązkowe, ale w sytuacji braku odpowiedzi na pozew lub złożenia odpowiedzi na pozew po terminie, Sąd może przyznać rację twierdzeniom strony wnoszącej pozew o rozwód.
Kiedy rozprawa?
Następnym krokiem i ostatnim krokiem jest rozprawa. Rozpraw może być jedna lub kilka. Zależy to przede wszystkim od ilości świadków, ilości dowodów do przeprowadzenia i kwestii czy żądamy rozwiązania małżeństwa przez rozwód z orzeczeniem o winie czy bez orzekania o winie. Możliwe jest, że rozwód zostanie orzeczony przez Sąd już na pierwszej rozprawie (zazwyczaj sytuacje, gdy rozwodzący się małżonkowie nie żądają orzekania o winie, nie mają małoletnich dzieci), a może się skończyć na kilku rozprawach (zazwyczaj rozwody z orzekaniem o winie, wielu świadków, posiadanie małoletnich dzieci). To głównie od tych sytuacji zależy czy rozwód uzyskamy szybciej czy wolniej.
Jak wygląda rozprawa o rozwód?
Rozprawa odbywa się za zamkniętymi drzwiami. Małżonka reprezentuje profesjonalny pełnomocnik- adwokat lub radca prawny. Po wywołaniu na salę sądową wchodzą małżonkowie ze swoimi pełnomocnikami i świadkowie. Po prawej stronie sądu siada powód (strona wnosząca pozew o rozwód) wraz ze swoim pełnomocnikiem, po prawej stronie sądu siada pozwany wraz ze swoim pełnomocnikiem. Następnie sąd zarządzi przeprowadzenie dowodów, przesłucha strony (małżonków). Na pytania Sądu odpowiada się przy barierce stojącej na środku sali sądowej, po okazaniu dowodu osobistego. Pytania Sądu zmierzają do ustalenia czy pomiędzy stronami doszło do zupełnego i trwałego rozkładu pożycia małżeńskiego, kiedy strony współżyły ostatni raz, czy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, czy darzą się uczuciem. Sąd pyta o przyczyny rozpadu małżeństwa. W najprostszym wariancie sprawa o rozwód może zakończyć się ogłoszeniem wyroku już po pierwszej rozprawie po przesłuchaniu przez Sąd małżonków.